(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.265. అధ్యాయః 265
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి దక్షాధ్వరవిధ్వంసనత్రిపురదహనాదిరూపరుద్రచరిత్రపరికీర్తనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

దుర్వాససః ప్రసాదాత్తే శంకరాంశస్య మాఘవ।
అవాప్తమిహ విజ్ఞానం తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి॥ 13-265-1(92025)
మహాభాగ్యం చ యత్తస్య నామాని చ మహాత్మనః।
తత్త్వమో జ్ఞాతుమిచ్ఛామి సర్వం మతిమతాంవర॥ 13-265-2(92026)
వాసుదేవ ఉవాచ। 13-265-3x(7708)
హంతి తే కీర్తయిష్యామి నమస్కృత్య కపర్దినే।
యదవాప్తం మయా రాజఞ్శ్రేయో యచ్చార్జితం యశః॥ 13-265-3(92027)
ప్రయతః ప్రాతరుత్థాయ యస్త్వధీయేద్విశాంపతే।
ప్రాంజలిః శతరుద్రీయం నాస్య కించని దుర్లభం॥ 13-265-4(92028)
`శివః సర్వకతో రుద్రః స్రష్టా యస్త్వం శృణుష్వ మే।'
ప్రజాపతిస్తమసృజత్తమసోఽంతే మహాతపాః।
శంకరస్త్వసృజత్తాత ప్రజాః స్థావరజంగమాః॥ 13-265-5(92029)
నాస్తి కించిత్పరం భూతం మహాదేవాద్విశాంపతే।
ఇహ త్రిష్వపి లోకేషు భూతానాం ప్రభవో హి సః॥ 13-265-6(92030)
న చైవోత్సహతే స్థాతుం కశ్చిదగ్రే మహాత్మనః।
న హి భూతం సమం తేన త్రిషు లోకేషు విద్యతే॥ 13-265-7(92031)
గంధేనాపి హి సంగ్రామే తస్య క్రుద్ధస్య శత్రవః।
విసంజ్ఞా హతభూయిష్ఠా వేపనేతే చ పతంతి చ॥ 13-265-8(92032)
ఘోరం చ నినదం తస్య పర్జన్యనినదోపం।
శ్రుత్వా విశీర్యేద్ధృదయం దేవానామపి సంయుగే।
యం చాక్ష్ణా ఘోరరూపేణ పశ్యేద్దగ్ధః పతేదధః॥ 13-265-9(92033)
న సురా నాసురా లోకే న గంధర్వా న పన్నగాః।
కుపితే సుఖమేధంతే తస్మిన్నపి గుహాగతాః॥ 13-265-10(92034)
ప్రజాపతేశ్చ దక్షస్య యజతో వితతే క్రతౌ।
వివ్యాధ కుపితో యజ్ఞం నిర్భయస్తు భవస్తదా॥ 13-265-11(92035)
ధనుషా వాణముత్సృజ్య సుఘోరం విననాద చ॥ 13-265-12(92036)
తే న శర్మ కుతః శాంతి విషాదం లేభిరే సురాః।
విద్ధే చ సహసా యజ్ఞే కుపితే చ మహేశ్వరే॥ 13-265-13(92037)
తేన జ్యాతలఘోషేణ సర్వే లోకాః సమాకులాః।
బభూవురవశాః పార్థ విషేదుశ్చ సురాసురాః॥ 13-265-14(92038)
ఆపశ్చుక్షుభిరే చైవ చకంపే చ వసుంధరః।
వ్యద్రవగ్నిరయశ్చాపి ద్యౌః పఫాల చ సర్వశః॥ 13-265-15(92039)
అంధేన తమసా లోకాః ప్రావృతా న చకాశిరే।
ప్రనష్టా జ్యోతిషాం భాశ్చ సహ సూర్యేణ భారత॥ 13-265-16(92040)
భృశం భీతాస్తతః శాంతిం చత్రుః స్వస్త్యయనాని చ।
ఋషయః సర్వభూతానామాత్మనశ్చ హితైషిమః॥ 13-265-17(92041)
తతః సోఽభ్యద్రవద్దేవాన్రుద్రో రౌద్రపరాక్రమః।
భగస్య నయనే క్రుద్ధః ప్రహారేణ వ్యశాతయత్॥ 13-265-18(92042)
పూషణం చాభిదుద్రావ ఘోరేణ వపుషాఽన్వితః।
పురోడాశం భక్షయతో దశనాన్వై వ్యశాతయత్॥ 13-265-19(92043)
తతః ప్రణేముర్దేవాస్తే వేపమానాః స్మ శంకరం।
పునశ్చ సందధే రుద్రో దీప్తం సునిశితం శరం॥ 13-265-20(92044)
రుద్రస్య విక్రమం దృష్ట్వా భీతా దేవాః సహర్షిభిః।
తతః ప్రసాదయామాసుః శర్వం తే విబుధోత్తమాః॥ 13-265-21(92045)
జేషుశ్చ శతరుద్రీయం దేవాః కృత్వాంజలిం తదా।
సంస్తూయమానస్త్రిదశైః ప్రససాద మహేశ్వరః॥ 13-265-22(92046)
రుద్రస్య భాగం యజ్ఞే చ విశిష్టం తే త్వకల్పయన్।
భయేన త్రిదశా రాజఞ్శరణం చ ప్రపేదిరే॥ 13-265-23(92047)
తేన చైవ హి తుష్టేన స యజ్ఞః సంధితోఽభవత్।
యద్యచ్చాపహృతం తత్ర తత్తథైవాన్వజీవయత్॥ 13-265-24(92048)
అసురాణాం పురాణ్యాసంస్త్రీణి వీర్యవతాం దివి।
ఆయసం రాజతం చైవ సౌవర్ణమపి చాపరం॥ 13-265-25(92049)
నాశకత్తాని మఘవా భేత్తుం సర్వాయుధైరపి।
అథ సర్వేఽమరా రుద్రం జగ్ముః శరణమర్దితాః॥ 13-265-26(92050)
తత ఊచుర్మహాత్మానో దేవాః సర్వే సమాగతాః।
రుద్ర రౌద్రా భవిష్యంతి పశవః సర్వకర్మసు॥ 13-265-27(92051)
జహి దైత్యాన్సహ పురైర్లోకాంస్త్రాయస్వ మానద।
స తథోక్తస్తథేత్యుక్త్వా కృత్వా విష్ణుం శరోత్తమం॥ 13-265-28(92052)
శల్యమగ్నిం తథా కృత్వా పుంఖం వైవస్వతం యమం।
ఓంకారం చ ధనుః సర్వాంజ్యాం చ సావిత్రిముత్తమాం॥ 13-265-29(92053)
బ్రహ్మాణం సారథిం కృత్వా వినియుజ్య చ సర్వశః।
త్రిపర్వణా త్రిశల్యేన తేన తాని బిభేద సః॥ 13-265-30(92054)
శరేణాదిత్యవర్ణేన కాలాగ్నిసమతేజసా।
తేఽసురాః సపురాస్తత్ర దగ్ధా రుద్రేణ భారత॥ 13-265-31(92055)
తం చైవాంకగతం దృష్ట్వా బాలం పంచశిఖం పునః।
ఉమా జిజ్ఞాసమానా వై కోఽయమిత్యబ్రవీత్తదా॥ 13-265-32(92056)
అసూయతశ్చ శక్రస్య వజ్రేణి ప్రహరిష్యతః।
సవజ్రం స్తంభయామాస తం బాహుం పరిఘోపమం॥ 13-265-33(92057)
న సంయుయుధిరే చైవ దేవాస్తం భువనేశ్వరం।
సప్రజాపతయః సర్వే తస్మిన్ముముహురీశ్వరే॥ 13-265-34(92058)
తతో ధ్యాత్వా చ భగవాన్బ్రహ్మా తమమితౌజసం।
అయం శ్రేష్ఠ ఇతి జ్ఞాత్వా వవందే తముమాపతిం॥ 13-265-35(92059)
తతః ప్రసాదయామాసురుమాం రుద్రం చ తే సురాః।
బభూవ స తదా బాలః ప్రయయౌ తు యథాపురం॥ 13-265-36(92060)
స చాపి బ్రాహ్మణో భూత్వా దుర్వాసా నామ వీర్యవాన్।
ద్వారవత్యాం మమ గృహే చిరం కాలముపావసన్॥ 13-265-37(92061)
విప్రకారాన్ప్రయుంక్తే స్మ సుబహూన్మమ వేశ్మని।
తానుదారతయా చాహం చక్షమే చాతిదుఃసహాన్॥ 13-265-38(92062)
స వై రుద్రః స చ శివః సోగ్నిః సర్వః స సర్వజిత్।
స చైవేంద్రశ్చ వాయుశ్చ సోఽస్వినౌ స చ విద్యుతః॥ 13-265-39(92063)
స చంద్రమాః స చేశానః స సూర్యో వరుణశ్చ సః।
స కాలః సోంతకో మృత్యుః స యమో రాత్ర్యహాని చ॥ 13-265-40(92064)
మాసార్ధమాసా ఋతవః సంధ్యే సంవత్సరశ్చ సః।
సధాతా స విధాతా చ విశ్వకర్మా స సర్వవిత్॥ 13-265-41(92065)
నక్షత్రాణి గ్రహాశ్చైవ దిశోఽథ ప్రదిశస్తథా।
విశ్వమూర్తిరమేయాత్మా భగవాన్పరమద్యుతిః॥ 13-265-42(92066)
ఏకధా చ ద్విధా చైవ బహుధా చ స ఏవ హి।
శతధా సహస్రధా చైవ తథా శతసహస్రధా॥ 13-265-43(92067)
ఈదృశః స మహాదేవో భూయశ్చ భగవానతః।
న హి శక్యా గుణా వక్తుమపి వర్షశతైరపి॥ ॥ 13-265-44(92068)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి పంచషష్ట్యదికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 265 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.